Pazaryeri ödemelerinden kesilen yüzde 1 stopaj nedir, matrah nasıl hesaplanır, mahsup ve iade satıcıya ne kazandırır?
Pazaryeri stopajı, platformun size ödeme yaparken kestiği yüzde 1 vergidir. Komisyon değildir; nihai vergi de değildir. Satıcının gelir veya kurumlar vergisine mahsuben peşin ödenen bir tutardır. Kesinti hakedişte görünür, beyannamede düşülür, kullanılmayan kısım şartlara göre iade edilebilir. Yanlış yerde durursa küçük bir satır, aylık kârı ve vergi mahsubunu birlikte bozar.
Bu yazı, Ankara’da pazaryerinden satış yapan şahıs ve şirketler için kesintinin neyi kapsadığını, matrahı, mahsubu ve aylık mutabakatı anlatır. Kuruluş evrakının listesi değildir; o konu e-ticaret şirket kuruluşu rehberindedir. Aylık komisyon ve iade kaydının geniş hali e-ticaret muhasebesi yazısındadır.
Pazaryeri stopajı nedir?
Elektronik ticaret aracıları, 6563 sayılı Kanun kapsamındaki aracılıkları nedeniyle satıcıya yaptıkları ödemeler üzerinden tevkifat uygular. Oran, Cumhurbaşkanı Kararıyla belirlenir; 1 Ocak 2025’ten itibaren uygulanan oran yüzde 1’dir. Oran değişebilir. Güncel metni Gelir İdaresi Başkanlığı duyurularından ve ilgili tebliğden doğrulayın.
Kesintiyi yapan taraf pazaryeridir. Satıcı, paneline yansıyan net tutarı “satış hasılatı” sanmamalıdır. Hasılat brüt satıştır; komisyon ayrı gider, stopaj ise vergi alacağıdır. Bu üç kalemi aynı satıra yazmak, geçici vergide mahsubu kaybettirir.
Kimden kesilir, kimden kesilmez?
Kapsamdaki ödemelerde gelir veya kurumlar vergisi mükellefi satıcılardan tevkifat yapılır. GİB’in Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 330) bilgi notuna göre bazı durumlarda kesinti yoktur: vergiden muaf esnaf, kazancı basit usulde tespit edilenler, ticari veya mesleki faaliyeti nedeniyle mükellefiyeti bulunmayanlar ve belirli özel tevkifat rejimine tabi hasılatlar.
Ödeme tarafında da istisna vardır. Sipariş aracı üzerinden verilmiş olsa bile tahsilat satıcının kendi EFT-POS cihazıyla veya kapıda nakit yapılıyorsa, aracının “ödeme aracılığı” doğmayabilir. Kendi sitenizden, aracısız satışta bu yazıdaki pazaryeri stopajı işlemez. O kanalın belgesi yine e-Defter ve e-Fatura düzenine girer.
Matrah nasıl hesaplanır?
Matrah, KDV ve konaklama vergisi hariç ürün veya hizmet bedelidir. Komisyon, kargo, hizmet bedeli ve banka masrafı matrahtan düşülmez. Gayrisafi tutar üzerinden yüzde 1 alınır. İade ve iptal, matrahı küçültür; fakat platform her düzeltmeyi aynı ay içinde hakedişe yansıtmayabilir. Fazla kesilen tutar çoğu zaman mahsup veya iade yoluyla geri alınır.
| Kalem | Örnek tutar | Stopaja etkisi |
|---|---|---|
| KDV hariç satış | 500.000 TL | Matrahın ana parçası |
| İade / iptal | 20.000 TL | Matrahı azaltır |
| Net matrah | 480.000 TL | Kesinti tabanı |
| Stopaj (%1) | 4.800 TL | Peşin vergi |
| Komisyon + kargo | Değişken | Matrahı değiştirmez |
Örnek yalnızca hesabı göstermek içindir. Sizin paneldeki satırlar, iade zamanı ve KDV dahil/hariç gösterim platforma göre değişir. Hakediş PDF’i ile banka ekstresini aynı ayda yan yana koyun. Fark varsa önce platform mutabakatı, sonra defter kaydı gelir.
Muhasebede nereye yazılır?
Stopaj gider değildir. “Peşin ödenen vergiler” niteliğinde izlenir. Satış hasılatı brüt yazılır; platform komisyonu gider; stopaj vergi alacağıdır. Net hakedişi tek satırda “gelir” saymak, hem KDV hem gelir tablosunu bozar.
Ankara’daki ofiste e-ticaret dosyalarında en sık görülen hata, üç platformun üç ayrı Excel’inin ay sonunda tek satıra sıkıştırılmasıdır. Her pazaryeri için satış, KDV hariç matrah, yüzde 1 kesinti, iade ve bankaya yatan tutar ayrı tutulmalıdır. Bu düzen, muhasebe hizmetinin aylık kapanışında zaman kazandırır.
Pratik kayıt düzeni şöyledir: brüt satış ilgili hasılat hesabına, komisyon ve kargo kendi gider hesaplarına, stopaj ise peşin vergi hesabına işlenir. Bankaya yatan net tutar, bu üç kalemin sonucudur; tek başına “ciro” değildir. Ay içinde birden fazla hakediş dönemi varsa her dönemi ayrı satırda tutmak, mahsup döneminde satır avcılığını kısaltır.
e-Arşiv ve e-Fatura tarafında da aynı disiplin gerekir. Pazaryeri sizin adınıza belge üretiyorsa veya siz doğrudan kesiyorsanız, belge tipi ile platform mutabakatı çakışmamalıdır. Belge kanalı karışıksa önce e-belge rehberine bakın; stopaj satırını belgesiz bırakmayın.
Aylık e-ticaret kapanışında zamanı en çok alan işler
Ölçüm değil; ofisin e-ticaret dosyalarında gördüğü öncelik sırasıdır.
Mahsup ve iade nasıl işler?
Kesilen tutar, ilgili kazancın beyan edildiği geçici vergi döneminde ve yıllık beyannamede hesaplanan vergiden düşülür. Mahsup edilemeyen kısım, mevzuattaki şartlarla başka borçlara mahsup veya nakden iade konusu olabilir. Hadler ve belge seti yıla göre değişir; başvuru öncesi GİB’in güncel iade usullerini okuyun.
Mahsup, “panelde görünen kesinti kadar otomatik düzelir” demek değildir. Beyannameye işlenecek tutar, hakediş + tevkifat bildirimi + defter kaydı üçlüsünden çıkar. Şahıs işletmesinde gelir vergisi, limited ve anonim şirkette kurumlar vergisi tarafı konuşulur. Tür seçimi için şahıs mı, limited mi yazısına bakın; stopaj her iki yapıda da peşin vergidir.
Geçici vergi döneminde mahsubu atlamak, yılı “sonra düzeltiriz” diye ertelemektir. Erteleme bazen mümkündür; nakit açısından pahalıdır. Çünkü peşin ödenen vergi, o dönemde kullanılmazsa işletmenin kasasında yok hükmündedir. Takvim için beyanname takvimi yazısına ve gelir vergisi hesaplama aracına bakabilirsiniz; kesin matrah yine defterden çıkar.
İade talebinde belge seti eksikse süre uzar. Hakediş dökümü, kesinti satırları ve varsa platform yazışmaları aynı klasörde durmalıdır. “Panelde yazıyor” cümlesi, başvuru dosyasının yerini tutmaz.
Satıcının aylık kontrol listesi
Her ayın kapanışında aynı beş satırı işaretleyin. Liste resmi bir form değildir; eksik bırakılan satır, üç ay sonra mahsup farkına dönüşür.
- Platform hakedişinde KDV hariç satış, iade ve stopaj satırlarını ayırın.
- Banka ekstresindeki net yatışı hakedişle eşleştirin.
- Komisyon ve kargo faturalarını stopaj satırından ayrı kaydedin.
- Kesintiyi peşin vergi olarak izleyin; gider yazmayın.
- Geçici vergi döneminde mahsup için dosyayı mali müşavirinize iletin.
KDV hesabı ayrı bir ekrandır. Ankara’da güncel dönem beyanı için KDV beyanı: e-Beyan rehberine bakın. Stopaj, KDV tevkifatı değildir; ikisini aynı cümlede karıştırmayın. KDV’yi doğru, stopajı yanlış yazmak mümkün olduğu gibi tersi de mümkündür; iki kontrol ayrı checkbox olmalıdır.
Birden fazla pazaryerinde satış varsa her platformun stopajını tek havuzda toplamadan önce kaynak satırı saklayın. Mahsup döneminde “hangi siteden ne kesildi?” sorusu dosyayı geciktirir. Kaynak satırı duruyorsa toplam güvenilirdir.
Sık karışan üç nokta
Birincisi, yüzde 1’in “ek komisyon” sanılmasıdır. Komisyon hizmet bedelidir; stopaj vergidir. İkincisi, net hakedişin ciro kabul edilmesidir. Ciro brüttür. Üçüncüsü, kesintiyi yıllık beyana bırakıp geçici vergide unutmaktır. Unutulan mahsup, nakit planını şişirir.
Bir de dördüncü, sessiz hata vardır: iade faturasını kesip stopaj satırını hiç güncellememek. Mal geri gelmiştir; vergi peşini bırakmamıştır. Bu yüzden iade ile stopaj aynı kontrol listesinde durur.
Vergi planlaması ve inceleme riski büyüyen dosyalarda vergi danışmanlığı devreye girer. Rutin aylık kayıt ise muhasebe takip işidir. İkisini aynı randevuda konuşmak olur; aynı iş sanmak olmaz. Yeni mükellefseniz ilk ayın sırası için yeni mükellefin ilk ayı yazısı tamamlayıcıdır.
Resmî dayanak için GİB’in Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 330) bilgi notunu ve oranı belirleyen Cumhurbaşkanı Kararını okuyun. Duyuru ve ekranlar yıl içinde değişebilir; beyan öncesi güncel metni teyit edin. Oran veya istisna değişirse bu yazıdaki örnek tutarlar değil, usul cümlesi geçerlidir: matrahı ayır, kesintiyi peşin vergi yaz, mahsubu döneminde kullan.
Sık sorulan sorular
Pazaryeri stopajı komisyon mudur?
Hayır. Komisyon platformun hizmet bedelidir. Stopaj, satıcının vergisine mahsuben kesilen peşin vergidir. İkisi hakedişte yan yana durabilir; defterde ayrı yazılır.
Matrahtan komisyon düşülür mü?
Hayır. Matrah KDV hariç satış bedelidir. Komisyon, kargo ve banka kesintisi matrahı küçültmez.
Kesilen tutarı gider yazabilir miyim?
Hayır. Stopaj gider değil, peşin ödenen vergidir. Gider yazmak hem karı hem mahsubu bozar.
Kendi sitemdeki satışlardan da kesilir mi?
Bu yazıdaki pazaryeri stopajı, aracının ödeme aracılığına bağlıdır. Kendi sitenizden aracısız tahsilatta aynı kesinti doğmaz. O kanalın KDV ve gelir kaydı yine tutulur.
İade sonrası fazla kesilen stopaj ne olur?
Platform her iadeyi aynı ay düzeltmeyebilir. Fazla kesilen tutar çoğu zaman mahsup veya iade yoluyla geri alınır; panel dökümü ile defteri eşleştirmek gerekir.
Ankara’da işlem vergi dairesine göre değişir mi?
Oran ve usul merkezi mevzuata bağlıdır. Dosyanın bağlı olduğu daire beyan kanalını değiştirmez; doğru matrah ve mahsup her dairede aynı disiplini ister.
Son söz
Pazaryeri stopajı, yüzde 1’lik küçük bir satır gibi görünür. Yanlış yerde durursa aylık kârı, geçici vergiyi ve iade hakkını birlikte bozar. Doğru yerde durursa yalnızca peşin vergidir: brüt satış, ayrı komisyon, ayrı stopaj.
Ankara Muhasebeci olarak Kızılay’daki ofisten e-ticaret satıcılarının hakediş mutabakatını, stopaj mahsubunu ve aylık beyanname takvimini birlikte kuruyoruz. Durumunuza özel değerlendirme için muhasebe veya ön görüşme planlayın.
Durumunuza özel değerlendirme için mali müşavirimize danışın.
